Redactioneel

Beste lezer,

In dit nummer van Ruimte in de marge geven we een beeld van de praktijk van de hulpverlening aan vluchtelingen die zich zojuist gemeld hebben, zowel degenen die onder het pardon vallen als degenen die hier niet voor in aanmerking komen.

Wat is het eerste wat je doet als een vluchteling zijn verhaal vertelt? Waar loop je tegenaan als je iemands vluchtverhaal met bewijzen wilt onderbouwen? Wat doet de IND, de rechter en de Raad van State met de door ons zorgvuldig opgebouwde bewijslast?

Wat kan het mapp doen nu de ind zegt ‘als we ze niet kunnen horen wegens psychische problemen, dan wijzen we ze af’?

En eten medewerkers van het askv wel eens taart?

Ook willen we u van harte uitnodigen voor het askv-feest op 22 december 2007 (zie uitnodiging). Aan het eind van dit bewogen jaar willen we al onze cliënten, vrienden, bekenden en donateurs graag ontmoeten om de gebeurtenissen door te nemen, te dansen en te borrelen.

Het pardon in de praktijk

De uitvoering van het generaal pardon is in volle gang. Inmiddels hebben negenendertig askv-cliënten een pardonstatus gekregen. Zij hadden allemaal nog een procedure lopen bij de ind. De askv-medewerkers hebben de afgelopen tijd veel gelukkige cliënten gezien,die taart, chocola, champagne, bloemen, planten en allerlei cadeautjes kwamen brengen. De pardonners plannen feestjes en hebben eindelijk vertrouwen in de toekomst.

Met de verblijfsvergunning begint echter ook een nieuwe gang door de bureaucratie. De eerste cliënten hebben drie tot zes weken na het bericht dat ze een verblijfsvergunning zouden krijgen ook hun ind-pasje ontvangen. Anderen hebben pech, hun pasjes werden door de ind naar bijvoorbeeld Vlagtweddde, de gemeente waaronder Ter Apel valt, gestuurd, als laatste bekende officiële verblijfadres. Een pasje bleek al op 25 september verstuurd, hoorden we eind november. Het kost veel tijd om dit soort dingen recht te zetten. Vervelend, want zonder pasje heb je geen recht op voorzieningen. Zodra mensen hun pas hebben gekregen schrijven zij zich in bij de Belastingdienst, het Centrum voor Werk en Inkomen, de Dienst Werk en Inkomen en Woningnet. Als alles goed gaat krijgen ze na ongeveer twee maanden een uitkering. Daarna kunnen ze op zoek naar een woning. De pardonners krijgen inschrijvingsduur mee van zevenenhalf jaar en moeten in principe zelf een woning zoeken.

Dat het allemaal niet vanzelf gaat, blijkt uit het geval van de familie Atalay. De ind presteerde het om vier mensen uit het gezin wél een pardonstatus te geven en vier niet. De jongste vier kinderen zouden na hun komst naar Nederland nog in Duitsland zijn geweest en daarmee buiten het pardon vallen. Gelukkig heeft de ind – met dank aan de ondersteuning van de lobby door inlia en de gemeente Amsterdam – uiteindelijk toegegeven dat ze fout zat, want niemand van het gezin had Nederland verlaten. Daarna waren de pasjes zoek: ze bleken niet naar Amsterdam te zijn gestuurd maar naar Rijswijk en Zwolle. Toen de pasjes uiteindelijk in Amsterdam arriveerden, kreeg de familie geen bericht omdat ze niet ingeschreven waren in het gba (Gemeentelijke Basisadministratie oftewel het bevolkingsregister). De gba-medewerker wilde eerst de verslagen hebben van hun eerste ind-interviews uit 1998, dan pas zouden ze ingeschreven kunnen worden. Dankzij bemiddeling vanuit de Gemeente Amsterdam is dit goed gekomen. Alleen jammer dat hun geboortedata op de pasjes allemaal beginnen met 00-00-[jaar]... Aangezien ze niet zijn geboren op dag 0 van maand 0 worden de pasjes nu opnieuw aangemaakt.

Vijf cliënten en hun kinderen hebben een brief gekregen dat zij onder het pardon vallen, mits zij hun identiteit door middel van een paspoort kunnen bewijzen. Dit mag ook een (deels) andere identiteit zijn dan zij eerder hebben opgegeven. Als cliënten niet aan een paspoort kunnen komen en wel blijven bij de door hen opgegeven naam, geboortedatum en land van herkomst is het aan de ind om te beslissen of zij hier genoegen mee neemt.

Twee andere cliënten hebben van de ind gehoord dat zij geen status zullen krijgen omdat zij in het buitenland zijn geweest. Omdat dit voor meerdere cliënten geldt, vrezen we dat er meer afwijzingen zullen volgen. Dit is het meest onrechtvaardige deel van de huidige pardonregeling: deze cliënten moesten van de ind het land verlaten, hebben dat gedaan en vallen nu enkel en alleen om die reden buiten het pardon, of zij nu buiten Nederland asiel hebben aangevraagd of niet.

Neem de familie Y., een Russische familie met twee kleine kinderen. In 2006 werden zij in vreemdelingenbewaring gesteld. Maanden hebben zij met de kinderen vastgezeten. Daarna werden ze op straat gezet. Omdat ze daar niet konden overleven, hebben ze zich gemeld bij Aanmeldcentrum Ter Apel. Ook daar werden ze op straat gezet, met een brief van de ind waarin zij werden gesommeerd Nederland te verlaten. Ten einde raad gingen ze naar België. Toen daar bekend werd dat zij eerder in Nederland asiel hadden aangevraagd werd Nederland verzocht hen terug te nemen. Dat gebeurde en de familie kwam terug. Nu vallen zij buiten het pardon. Dit is voor het askv onbestaanbaar. Voor deze groep cliënten (de zogenaamde Dublinclaimanten) willen we blijven opkomen.

Het pardonloket, waar mensen die in Amsterdam wonen zich kunnen aanmelden voor het pardon, is geopend van begin juli tot eind december 2007. Ongeveer duizend mensen hebben zich tot nu toe aangemeld. Zij hadden geen procedure meer lopen, waren dus niet meer bekend bij de ind en moesten daarom bij het pardonloket bewijzen dat zij in 2006 in Nederland waren. Veel mensen is dit gelukt maar sommigen hebben grote moeite om officiële bewijzen te vinden, omdat zij juist – geheel begrijpelijk – bij instanties uit de buurt zijn gebleven uit angst om opgepakt te worden. Zeker de Chinezen hebben vooral binnen de eigen gemeenschap overleefd. Ook in de Bijlmer hebben mensen onzichtbaar overleefd, bijvoorbeeld in een kelderbox of bij migrantenkerken. Een meisje bleek al jaren niet naar school te gaan omdat haar moeder bang was dat ze opgepakt zouden worden.

Het askv bemenst het pardonloket samen met Vluchtelingenwerk Amsterdam en de wou. We doen ons uiterste best om voor iedereen die zich bij het pardonloket meldt een zo sterk mogelijk dossier samen te stellen. Het dossier gaat naar een commissie die, als zij ervan overtuigd is dat deze persoon in 2006 daadwerkelijk in Nederland heeft verbleven, de burgemeestersverklaring doorstuurt naar de ind. Zolang deze procedure nog loopt hebben mensen geen recht op voorzieningen, ook niet als de burgemeestersverklaring al is afgegeven. Vaak leidt dit tot grote problemen, zoals bij een gezin uit Landsmeer dat juist nu op straat dreigt te komen. Gelukkig kunnen we in Amsterdam voor mensen in de meest schrijnende situaties een oplossing vinden.

Zomer 2008 hoopt de ind alle aanvragen behandeld te hebben en het streven is om eind 2009 een woning te hebben voor iedereen die onder de pardonregeling valt... We zijn er dus nog niet, maar we verheugen ons bij het askv op nog minstens een jaar taart, chocola, bloemen en planten!

Het pardonloket verhuist!

Openingstijden pardonloket Amsterdam

dinsdag en donderdag

09.00 tot 12.00 uur

bezoekadres: Surinameplein 122 Amsterdam

tel: 020-5205632 020-5205633

fax: 020-6205669

Postadres: postbus 15800, 1001 NH Amsterdam

e-mail: pardonloket@amsterdam.nl

web: www.amsterdam.nl

MAPP: vluchtelingen met psychische klachten alsnog in de problemen

Het project Meldpunt Asielzoekers met Psychische Problemen (mapp) organiseert sinds juni 2006 psychologische onderzoeken in de eerste fase van de asielprocedure¹. Een forse groep vluchtelingen met psychische klachten is hiermee officieel in beeld gebracht: een gezondheidszorgpsycholoog of psychiater heeft vastgesteld dat een consistent en coherent vluchtverhaal van deze mensen niet mag worden verwacht.

Vóór dit initiatief was deskundig psychologisch onderzoek in deze fase vrijwel onmogelijk². Sinds de start van het mapp worden degenen mensen bij wie psychische klachten zijn geconstateerd uit de versnelde procedure gehaald en doorgestuurd naar de normale asielprocedure. Er is dan meer tijd voor de voorbereiding op de gehoren en soms betere toegang tot medische voorzieningen. Het blijkt nu dat de ind niet weet wat ze met deze kwetsbare groep aan moet, en haar reactie brengt deze mensen enorm in de problemen. Het mapp pleit voor een snelle en goede oplossing.

De reactie van de ind in de vervolgasielprocedure

Vlak na aanvang van het project werden vluchtelingen met een psychologisch onderzoeksrapportage van het mapp in de vervolgasielprocedure na een aantal weken opgeroepen voor een nader gehoor. Zonder een medische herbeoordeling en vaak zonder enige behandeling werd alsnog verwacht dat zij in staat waren om als ieder ander te verklaren over hun vluchtmotieven. De ind is door de rechtbank aangesproken dat er niet simpelweg kan worden voorbijgegaan aan het feit dat een deskundige heeft vastgesteld dat de psychische klachten interfereren met het vermogen om consistent en coherent te verklaren. De ind schakelde vervolgens haar Bureau Medische Advisering in. De artsen van bma deden hun standaard dossieronderzoek naar de vragen of behandeling nodig is en in Nederland moet plaatsvinden. Inmiddels heeft bma zich op het standpunt gesteld dat alleen de behandelaar de vraag kan beantwoorden of de persoon in staat is om te verklaren in een nader gehoor.

Sindsdien verstuurt de ind standaardbrieven naar de rechtshulpverlener. Hierin staat dat: ‘zolang niet door een big of nip geregistreerd professional³ vastgesteld wordt dat betrokkene inmiddels wel in staat is om gehoord te worden niet zal worden overgegaan tot het uitnodigen voor een nader gehoor. Immers, niet duidelijk is welke waarde gehecht kan worden aan een relaas welke opgetekend wordt terwijl betrokkene niet in staat werd geacht consistent en coherent te verklaren. [...] Om uiteindelijk de aanvraag van betrokkene tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel inhoudelijk te kunnen beoordelen is het noodzakelijk dat de asielaanvraag wordt toegelicht in een nader gehoor. Zolang dit niet heeft plaatsgevonden kan geen inhoudelijke beoordeling van de aanvraag plaatsvinden. In het uiterste geval kan dit betekenen dat, indien betrokkene ook op termijn niet in staat zou blijken gehoord te kunnen worden, de aanvraag wordt afgewezen.

Het antwoord van de staatssecretaris van Justitie

Uit de antwoorden van de staatssecretaris op kamervragen over het mapp blijkt dat zij achter deze reactie van de ind staat⁴. Zij schrijft: ‘[...] de ind zal betrokkene pas horen als uit een nieuwe medische rapportage blijkt dat hij wel in staat is om te worden gehoord. In het algemeen wordt tot een jaar lang navraag gedaan naar de medische situatie. Als de asielzoeker na die periode nog steeds niet kan worden gehoord, en ook niet uit andere bronnen af te leiden is welke vrees betrokkene heeft, dan zal de asielaanvraag in het algemeen worden afgewezen omdat betrokkene niet aannemelijk kan maken dat hij vluchtmotieven heeft. Het staat de vreemdeling vervolgens vrij om tegen deze beslissing in beroep te gaan of om in plaats daarvan een reguliere aanvraag om verblijf op medische gronden in te dienen.’

De reactie van de ind en de staatssecretaris is niet goed te volgen. Een asielverzoek afwijzen zonder onderzoek of iemand bescherming nodig heeft is in strijd met internationale verplichtingen van Nederland om vluchtelingen te beschermen. Als een vluchteling wordt teruggestuurd naar een land waar hij vervolging heeft te vrezen maakt Nederland zich schuldig aan schending van het non-refoulementbeginsel, dat is opgenomen in het Vluchtelingenverdragvan Geneve en het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden.

Het gevolg voor vluchtelingen met psychische problematiek: wachten in onzekerheid

Het directe gevolg is dat de beoordeling van het asielverzoek van een grote groep mensen die door het mapp zijn onderzocht, stilligt. Er wordt gedreigd met afwijzing als de psychische klachten niet verdwijnen. Iedereen kan bedenken dat dit de toestand van deze mensen alleen maar zal verslechteren. Alles hangt nu af van een nader gehoor over de vluchtmotieven. Er zijn mensen die ondanks hun problematiek niets liever willen dan dat nader gehoor. Zij kunnen de onzekerheid niet langer aan; willen erkenning, oftewel een ‘vluchtelingenstatus’, voor de ellende die ze hebben meegemaakt in het land van herkomst. Om de impasse te doorbreken proberen sommige rechtshulpverleners aan de vraag van de ind te voldoen. Er wordt gepoogd aan een medische verklaring te komen die stelt dat hun cliënt kan worden gehoord, ook al brengt dit het risico met zich mee dat de ind een beslissing neemt op basis van een incompleet vluchtverhaal of dat het asielverzoek onterecht als ongeloofwaardig wordt afgedaan. De grote vraag is dan: wie kan een dergelijke verklaring afgeven?

In veel gevallen indiceert de mapp-psycholoog of

-psychiater nader onderzoek, maar de ervaring leert dat dit niet betekent dat deze mensen bij de geestelijke gezondheidszorg (ggz) terechtkomen. Sommigen durven behandeling voor hun problematiek niet aan, maar de oorzaak van het probleem is toch vooral gelegen in het feit dat de toegang tot specialistische zorg voor deze groep nog steeds beperkt is. De Medische Opvang voor Asielzoekers (de moa’s) in de asielcentra blijken verschillende keuzes te maken in de doorverwijzing naar de ggz.

Het komt ook voor dat iemand wel wordt doorverwezen maar dat de regionale ggz zich op het standpunt stelt dat behandeling opstarten niet zinvol is zolang er geen zekerheid bestaat over verblijf in Nederland. En als er al een behandeling is opgestart dan is er altijd nog het probleem dat een behandelaar volgens knmg-richtlijnen geen medische verklaring mag afgeven⁵. Meer dan een brief over de huidige toestand kan een advocaat niet van een behandelaar vragen.

Bovendien is de vraag of iemand in staat is om gehoord te worden niet eenvoudig te beantwoorden. Het mapp hanteert een genuanceerde onderzoeksvraag: zijn er psychische klachten die interfereren met het vermogen om consistent en coherent te verklaren in het kader van de asielaanvraag? Om deze complexe vraag te beantwoorden wordt gewerkt met een onderzoeksprotocol waarover specialisten op het gebied van diagnostiek bij vluchtelingen zich hebben gebogen. Er is onnoemelijk veel wetenschappelijke literatuur waarin beschreven wordt dat traumatische ervaringen, schaamte, depressie, verstoorde concentratie, angst en wantrouwen invloed hebben op het geheugen en het vermogen te vertellen over ervaringen⁶. De gz-psychologen en -psychiaters die het mapp-onderzoek uitvoeren zijn allen specifiek getraind. Het zal niet makkelijk zijn om een psycholoog te vinden die zich zal wagen aan de beantwoording van de vraag of iemand in staat is om goed te verklaren. Bovendien is het zeer aannemelijk dat een deel van de groep die door het mapp onderzocht is nooit in staat zal zijn om gedetailleerd en volledig over de traumatische ervaring te praten.

Geen onderzoek mogelijk?

Hiermee komen we tot de absurde kern van de reactie van de ind en de staatssecretaris: er wordt gesteld dat omdát van iemand niet verwacht mag worden dat hij zijn vluchtverhaal direct volledig en zonder tegenstrijdigheden kan vertellen, er geen waarde kan worden gehecht aan het relaas en er dus geen inhoudelijke beoordeling mogelijk is. De ind gaat er blijkbaar van uit dat alle asielzoekers die niet bij het mapp zijn gesignaleerd in staat zijn om volledig en zonder tegenstrijdigheden te vertellen. Dit uitgangspunt roept twijfel op over de zorgvuldigheid van de ind, want het is bekend dat mensen zelfs onder ‘normale’ omstandigheden moeite hebben om een verhaal meerdere keren achter elkaar consistent te vertellen⁷.

Dat onderzoek niet mogelijk is omdat er geen waarde kan worden gehecht aan verklaringen is een wel erg versimpelde voorstelling van zaken: natuurlijk is onderzoek wel mogelijk, als er maar rekening wordt gehouden met de psychische toestand van de asielzoeker. Het is daarbij cruciaal dat de ind deze groep mensen niet afrekent op onvolledigheden of inconsistenties in het vluchtverhaal.

En waarom zou alles moeten afhangen van een nader gehoor? Ook uit documenten als een opsporingsbevel kan heel goed blijken dat de persoon vervolging heeft te vrezen. Verklaringen van familieleden of reisgenoten kunnen worden betrokken. Daarnaast kan het vluchtverhaal door de advocaat of de behandelaar worden opgeschreven. Het nader gehoor kan ook zodanig worden georganiseerd dat de asielzoeker zo goed mogelijk zijn verhaal kan vertellen. Het horen van getraumatiseerde vluchtelingen vraagt nogal wat van een hoorambtenaar. Deze zou verregaand geschoold moeten worden en ik kan me voorstellen dat de ind deze expertise niet in huis heeft.

Dit zijn allemaal geen nieuwe ideeën. Het unhcr Handbook vermeldt heel specifiek: ‘investigation into the refuge status of a mentally disturbed person will, as a rule, have to be more searching (…) using whatever outside sources of information may be available’ (paragraaf 212). Verder moet een aanvullend nader gehoor mogelijk zijn en mogen tegenstrijdigheden minder snel worden tegengeworpen (paragraaf 199).

Dankzij het mapp is de psychische problematiek van een groep vluchtelingen nu bekend. De ind weet niet wat te doen met dit gegeven en door een stramme opstelling komen mensen nu in de problemen. Het mapp zal actie ondernemen voor een snelle en goede oplossing. Ondertussen probeer ik mij niet voor te stellen hoe het de vluchtelingen is vergaan bij wie de psychische klachten nooit zijn opgemerkt.

Noten

¹Meer over het project in: ‘Verwarde staat. Meldpunt Asielzoekers met Psychische Problemen toont hiaat in snelle asielprocedure’, uitgave askv/Jonge Sla, maart 2007, te vinden op: www.askv.nl.

Riëtte Mellink, ‘Eerlijke kans voor asielzoekers met psychische problemen’, Phaxx jaargang 14, nummer 1, p. 8-10. Te vinden op: www.pharos.nl.

G.W.J. Oosterholt, ‘Meldpunt Asielzoekers met Psychische Problemen maakt school’, Journaal Vreemdelingenrecht 9-2007, p 855-864, Sdu Uitgevers.

R. Bruin en M. Reneman, ‘Psychische problemen in kaart. Het mapp en het vermogen om coherent en consistent te verklaren’, nav nr. 4 , september 2007, p. 254-264.

²ncjm, vijf jaar later. Een commentaar van ncjm op de Evaluatie van de Vreemdelingenwet 2000. November 2006. p.14. Te vinden op: www.njcm.nl.

³Het mapp zet uitsluitend gz-psychologen in die zijn geregistreerd in het big-register (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg). Het Nederlands Instituut van Psychologen (nip) is de landelijke beroepsvereniging van psychologen.

⁴Antwoorden van de staatssecretaris van Justitie op de vragen van het lid Spekman (PvdA) over het Meldpunt Asielzoekers met Psychische Problemen (ingezonden 20 september 2007, kenmerk 2070800350).

⁵E. Bloemen, ‘Een briefje van de dokter. Medische zaken in de asielprocedure’ (Pharos, Utrecht 2005), p. 58.

Zoals: Evert Bloemen, Eric Vloeberghs en Celine Smits, ‘Psychological and psychiatric aspects of recounting traumatic events by asylum seekers’ in: Care Full, medical-legal reports and the Istanbul Protocol in asylum procedures. (Pharos, Amnesty International, Dutch Council for Refugees, Utrecht/Amsterdam 2006).

⁶N. Doornbos, ‘Op verhaal komen. Institutionele communicatie in de asielprocedure’ (Nijmegen 2006), p. 306-307.

⁷unhcr Handbook on procedures and criteria for determining refugee status under the 1951 convention and the 1967 protocol relating to the status of refugees. hcr/ip/4/Eng/rev.1 Reedited, Geneva, January 1992, unhcr 1979, paragraaf 199 en 206-212, p. 33 en 34.

Wees nieuwsgierig!

In de communicatie met cliënten is nieuwsgierigheid, de bereidheid je te verdiepen een voorwaarde voor goede hulpverlening. Daar ontbreekt het aan in de huidige asielprocedure.

De verwachtingen van een vluchteling die bescherming zoekt zijn heel primair: hij wil rust, veiligheid, begrip, erkenning. Dan, na enige tijd, is er misschien wat afstand gegroeid zodat een poging kan worden gedaan om de chaotische reis, de gebeurtenissen die te erg zijn voor woorden, in een geordend verbaal verslag neer te leggen.

Met woorden, zinnen, logische verbanden en exacte meeteenheden wil de ind in een hoog tempo een vluchtverhaal tot een toetsbaar geheel omsmeden. Dit sluit echter niet aan op de wijze waarop zeer heftige ervaringen hun brandmerk achterlaten. In een vluchtverhaal zijn er nu eenmaal veel dingen die de ratio verstoren, en sommige gebeurtenissen en feiten worden door het bewustzijn blijvend weggedrukt. Ook kan er sprake zijn van culturele verschillen en niet op elkaar aansluitende denksystemen. Niet iedereen is gewend om feiten te ordenen in chronologische modellen. Het belang dat in Nederland wordt gehecht aan bureaucratische precisie is veel herkomstlanden vreemd. En sommige talen laten zich maar moeilijk omzetten naar Nederlandse begrippen.

Wanneer een gehoorambtenaar druk uitoefent om precieze data, afstanden en tijdsperioden te noemen, namen en omgevingsdetails, is de kans groot dat er ongerijmdheden en tegenstrijdigheden in het verslag terechtkomen. Het is zelfs niet ongewoon dat feiten onwillekeurig verdraaid worden. Dit is erg, want als er geen gelegenheid is om het verslag minutieus te corrigeren moet iemand met deze tekst, die een niet te onderschatten juridische status heeft, de hele asielprocedure door. Het zal geen pretje zijn te ontdekken dat je persoonlijke geschiedenis je is ontnomen en is vervangen door een gehoorverslag dat een eigen leven leidt. Toch is dat maar al te vaak realiteit.

De dossiers van de cliënten die onze hulp zoeken tonen steeds weer aan hoe ongelukkig de gevolgen van een inadequate communicatie kunnen zijn. Het is wrang als een in potentie sterke asielaanvraag tot niets heeft geleid, puur omdat het relaas niet uit de verf is gekomen, er geen pogingen zijn gedaan het alsnog te reconstrueren en er niemand op het idee is gekomen om naar bewijzen en documenten te zoeken. Veel mensen raken op deze manier onterecht en onnodig uitgeprocedeerd.

Bij het askv hopen we altijd iets te repareren van wat er is misgegaan in een asielprocedure. Dat begint met begrip voor de knelpunten in de communicatie. Als hulpverlener moet je er rekening mee houden dat niets vanzelfsprekend is, dat je steeds zult moeten vragen hoe de cliënt het bedoelt. Zo werk je aan een gemeenschappelijke taal, die het mogelijk moet maken een chaotisch gehoorverslag te herleiden tot een reeks van misverstanden die aangepakt kunnen worden. Stapje voor stapje, met veel geduld en tact, breng je het gehoor terug tot de werkelijke gebeurtenissen en zoek je naar de vereiste toetsbare elementen. Dit kost tijd, tijd die er in de procedure vaak niet was.

We hebben onze hulpverleners verdeeld over de continenten waar onze cliënten vandaan komen: Azië, Afrika en Oost-Europa. Met het toenemen van je ervaring verdiept je kennis van de achtergronden waartegen een vluchtverhaal zich heeft afgespeeld, wat de communicatie soepeler maakt. Natuurlijk houdt die communicatie altijd beperkingen, alleen al omdat de beschreven gebeurtenissen ons voorstellingsvermogen vaak te boven gaan. Wij moeten ons dus steeds realiseren dat het bij de reconstructie van vluchtverhalen gaat om reconstructies in een taal die er eigenlijk ongeschikt voor is.

Wanneer het rommeltje van het asielgehoor is uitgeplozen en er diepgaand met de cliënt is gesproken heb je een leidraad in handen voor het zoeken naar documenten, bewijzen en ondersteunende informatie. Nu komt een ander aspect van regiospecialisatie in zicht: welke personen en netwerken in het land van herkomst ga je aanspreken voor je onderzoek. Dat vereist een behoorlijke kennis van de situatie ter plaatse en de moed om die uit te breiden en nieuwe contacten te leggen. Tegelijkertijd is deze werkwijze heel avontuurlijk.

Geboortedatum

Een cliënt hield hardnekkig vast aan een geboortedatum die verschilde van de datum in zijn documenten. Pas na veel tactisch doorvragen vertelde hij dat die dag samenviel met een tragische gebeurtenis in de familie. Hij had daarom een andere geboortedatum gekozen en wilde met de oorspronkelijke datum niet meer geassocieerd worden. Dat zoiets futiels als een datum zijn asielaanvraag op het spel zette, vond hij onbegrijpelijk. Met deze moeizaam verkregen uitleg kwam de tegenstrijdigheid in een ander licht te staan.

Verhuizing

Een jong meisje vertelde bij haar asielaanvraag dat militairen het ouderlijk huis waren binnengevallen. Haar vader was doodgeschoten, zijzelf was naar de gevangenis gebracht, waar ze een jaar had gezeten. De ind liet onderzoek doen en kwam terug met de conclusie dat de gebeurtenis nooit had kunnen plaatsvinden, omdat het gezin al jaren daarvoor naar een ander deel van het land was verhuisd, op grote afstand van de stad waar het feit had plaatsgevonden. Asielaanvraag afgewezen.

Na nauwkeurige lezing van het gehoor en een gesprek met het meisje was het vrij eenvoudig om contact te leggen met haar vroegere school. Uit het leerlingenarchief bleek duidelijk dat zij tot aan de fatale gebeurtenis de school had bezocht en dat er dus geen sprake was geweest van een verhuizing.

Was dit onderzoekje naar de school tijdens de asielprocedure gedaan, dan had de conclusie van de ind waarschijnlijk niet standgehouden.

Als askv zouden we willen dat er vanaf het begin onbevooroordeeld, met positieve aandacht en achtergrondkennis met een asielaanvraag werd omgegaan. Ook in het vervolgtraject is het belangrijk dat er aan onderbouwing van de zaak wordt gewerkt en dat de cliënt zich daarvan bewust is. We komen te vaak tegen dat er in de hele periode in het azc nauwelijks iets is gebeurd. Hoe is dat in hemelsnaam mogelijk?

De gevolgen komen het meest schrijnend tot uiting wanneer een onderzoek nog moet beginnen terwijl de cliënt al doodsbang in detentie of in het uitzetcentrum zit, met een laissez-passer als mes op de keel. De laatste tijd wordt er immers voortvarend gearresteerd, bijvoorbeeld wanneer mensen komen stempelen om hun opvang en leefgeld te continueren. Dan moet er in noodtempo informatie worden gevonden. En dan te weten dat er daarvóór zeeën van tijd in ledige afwachting zijn doorgebracht.

Dus, mensen, neem die vluchtelingen serieus. Ze hebben iets te vertellen.

Projecten nieuws

Het askv is naast de individuele hulpverlening altijd op zoek naar structurele oplossingen voor haar cliënten. Om ervoor te zorgen dat deze structurele thema’s ook de aandacht behouden en niet ondersneeuwen in de dagelijkse gang van zaken zijn er verschillende projectgroepen opgericht. Mensen die geïnteresseerd zijn in onderstaande thema’s worden van harte uitgenodigd aan deze groepen deel te nemen!

EU-mensenrechtenproject

Afgelopen jaren zijn door officiële rapporteurs al kritische mensenrechtenrapportages geschreven over Nederland. Met name de manier waarop de Nederlandse overheid omgaat met mensen zonder papieren wordt bekritiseerd. Voorbeelden zijn langdurige detentie tijdens de asielprocedure, mensenrechten van kinderen, gezondheidszorg aan mensen zonder papieren. Er zijn ook enkele rechtszaken gevoerd, waarin onder meer werd aangetoond dat de overheid de rechten van kinderen niet respecteert. Enkele askv’ers onderzoeken nu of de rechten van cliënten structureel kunnen worden verbeterd op basis van algemene mensenrechten en Europese verdragen en jurisprudentie. Op dit moment worden mogelijke mensenrechtenthema’s onderzocht en bekijken we met welke (mensenrechten)organisaties en advocaten het best kan worden samengewerkt.

Achterhalen van gegevens

Veel cliënten van het askv kregen geen verblijfsstatus omdat zij niet of niet snel genoeg konden bewijzen wie ze zijn of hoe hun leven in hun land van herkomst is geweest. Advocaten, medewerkers van Vluchtelingenwerk en cliënten zelf hebben óf onvoldoende tijd, óf onvoldoende kennis óf onvoldoende geld om de bewijzen boven tafel te krijgen. Omdat gegevens die niet vroegtijdig zijn ingebracht later niet meer als bewijs kunnen worden opgevoerd raken mensen ontmoedigd. We onderzoeken hoe dit probleem in samenwerking met andere organisaties kan worden aangepakt, zodat we kunnen aantonen dat verandering van de werkwijze nodig is om mensen die asiel aanvragen recht te doen.

Huisvestingscommissie zoekt vrijwilligers

Het askv wil de huisvestingscommissie nieuw leven inblazen. Daarvoor zoeken we mensen die zich willen inzetten voor uitgeprocedeerde vluchtelingen.

Wij huisvesten onze cliënten in verschillende huizen en kunnen hulp gebruiken bij het beheer.

De werkzaamheden zijn:

- lobby voor nieuwe opvangplekken

- werven van fondsen en donateurs

- repareren van kleine zaken in huis

- hulp bij verhuizingen en verbouwingen

- beheer en transport van inventaris

- bezoeken van van cliënten in de huizen

- plaatsen van nieuwe cliënten.

We denken aan een tijdsinvestering van een dagdeel per week, plus een maandelijks overleg met andere leden van de huisvestingscommissie. We hopen in korte tijd een aantal mensen te werven. Met de nieuwe groep willen we dan snel om tafel om te kijken wat eenieder kan doen.

Heb je interesse, stuur dan een mail naar het askv, gericht aan Alies of Mara. Wil je meer informatie, bel dan met het secretariaat.

Alvast hartelijk dank voor je reactie!

Vrouweneetcafé

Vrouwen zonder verblijfsvergunning leiden vaak een geïsoleerd bestaan en willen graag andere vrouwen ontmoeten: vrouwen die in dezelfde situatie verkeren en tegen dezelfde problemen aanlopen en vrouwen met juist een heel ander leven. Het eetcafé biedt de mogelijkheid om bij elkaar te komen. Voor de gezelligheid en om informatie en tips uit te wisselen. Elke bijeenkomst kookt een andere groep vrouwen, en iedereen die wil kan zich hiervoor bij ons opgeven.

Het vrouweneetcafé is elke laatste zaterdag van de maand in OT301 in Amsterdam. Vanaf 18.00 uur is iedereen welkom. Rond 19.00 uur is er (vegetarisch) eten en vanaf 20.00 uur volgt het informatieve deel van de avond met een gastspreekster, film of discussie – afhankelijk van de wensen en behoeftes van de vrouwen die komen. Kom ook en neem je vriendinnen en kinderen mee!

Adres: De Peper, het restaurant van de oude filmacademie, Overtoom 301, in Amsterdam. (tram 1 en 6, halte Jan Pieter Heijestraat).

Lees verder: www.askv.nl en www.svzv.nl

Het vrouweneetcafé is een initiatief van het ASKV en de Steungroep Vrouwen zonder Verblijfsvergunning.

Steun het werk van ASKV/Steunpunt Vluchtelingen

Beste donateurs,

Bij dezen willen we alle donateurs van het ASKV bedanken voor hun financiële en materiële ondersteuning. Dankzij u kunnen we ons werk doen en vluchtelingen daadwerkelijk helpen. Door het toenemende werk lopen de kosten ook op. We kunnen nieuwe donateurs goed gebruiken. Dus hebben we een verzoek.

We vragen mensen onze donateurskaart te verspreiden. Als u hieraan wil mee werken kunt u contact opnemen met het secretariaat en deze kaarten aanvragen.

Cocktails drinken voor het ASKV

Elke dinsdagavond vanaf 22.30 uur organiseert Vrankrijk, een alternatief café gelegen aan de Spuistraat 216 in Amsterdam, een cocktailbar. De opbrengst is bestemd voor onze cliënten. Kom eens langs en drink een cocktail.

Wie wil ons helpen vluchtelingen te helpen?

Wij zoeken op korte termijn flinke vrijwilligers die twee dagená per week ons team willen versterken met: hulpverlening, actievoeren, Nederlandse les, publiciteit en praktische zaken. Word je ook zo kwaad om het vluchtelingenbeleid in Nederland en Europa? Neem dan snel contact op. Tot ziens.

Voor kleding en huisraad houden wij ons van harte aanbevolen

Word donateur

Het ASKV zet zich sinds 1987 in voor de belangen van afgewezen vluchtelingen. Dankzij de steun van donateurs kunnen we onze cliënten gedurende hun procedure ondersteunen met legeskosten,huisvesting en het hoogstnodige levensonderhoud. Tevens voeren wij actie om de situatie van vluchtelingen onder de aandacht te brengen.

Wat krijgt u ervoor terug?

U ontvangt periodiek onze nieuwsbrief Ruimte in de Marge waarin we verslag doen van onze werkzaamheden en over de situatie van vluchtelingen in Nederland.

Het ASKV is een erkende vrijwilligersorganisatie met fondswervende mogelijkheden. Daarmee is uw gift aftrekbaar van de belasting. U wordt op de hoogte gehouden van onze acties, manifestaties en bijeenkomsten

Voor meer informatie over het ASKV

Tel 020 6272408

e-mail askv@dds.nl

Zie ook www.askv.nl

Gironr. 7913334 tnv stichting ASKV in Amsterdam

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

RUIMTE IN DE MARGE

ASKV/STEUNPUNT VLUCHTELINGEN

Redactioneel

Redactioneel

Het pardon in de praktijk

Het pardonloket verhuist!

De reactie van de ind in de vervolgasielprocedure

Het gevolg voor vluchtelingen met psychische problematiek: wachten in onzekerheid

In veel gevallen indiceert de mapp-psycholoog of

Projecten nieuws

EU-mensenrechtenproject

Achterhalen van gegevens

Huisvestingscommissie zoekt vrijwilligers

Adres: De Peper, het restaurant van de oude filmacademie, Overtoom 301, in Amsterdam. (tram 1 en 6, halte Jan Pieter Heijestraat).

Lees verder: www.askv.nl en www.svzv.nl

Het vrouweneetcafé is een initiatief van het ASKV en de Steungroep Vrouwen zonder Verblijfsvergunning.

Steun het werk van ASKV/Steunpunt Vluchtelingen

Colofon