Trouw

19 f ebruari 2007

door Eildert Mulder

Een Iraanse asielzoeker, die in de war is, reist donderdag 'vrijwillig' naar Teheran, na bemiddeling van de migratie-organisatie IOM.
Hulpverleners hebben twijfels over de vrijwilligheid. Volgens Petra Schultz van de vluchtelingenorganisatie ASKV wil de man op het vliegveld van Teheran iedereen een proces aandoen, die hem heeft 'dwarsgezeten'. De man valt binnen de criteria van het op handen zijnde pardon. Hij heeft jaren geknokt voor asiel, hield zelfs een hongerstaking maar wil nu ineens terug.
In 2004 wees een psychiater in een brief aan de minister op suïcidegevaar. Sindsdien loopt er een medische procedure. De man neemt geen medicatie meer.
Het IOM heeft zijn advocaat, mr. van der Linden uit Zaandam, meegedeeld dat volgens een nu geraadpleegde psychiater de Iraniër wilsbekwaam is. Maar volgens de advocaat is niet gevraagd of er bij terugkeer suïcidegevaar bestaat. Volgens de psychiater is er wel een reëel risico dat de man zichzelf zal verbranden als IOM niet meewerkt aan zijn terugkeer. Hij dreigde daarmee. Mr. Van der Linden: "Ik denk dat er opname nodig is. Hij is ook eerder gedwongen opgenomen." Volgens hem was de man uit de opvang gezet en wilde hij ineens naar Iran terug, nadat hij opvang van IOM had gekregen.
De Iraanse ambassade heeft een tijdelijk reisdocument (laissez-passer) verleend. De ambassade eiste een kopie van het zogeheten W-document, dat aangeeft dat de man asielzoeker is. De advocaat weigerde medewerking te verlenen en vraagt zich af waarom de ambassade dan toch een laissez-passer heeft afgegeven. Van der Linden: "Het IOM zei dat het vragen van een W-document een normale procedure is waaraan het IOM meewerkt."
Een woordvoerster van IOM zegt niet te weten hoe dat precies zit. Wel heeft het IOM alsnog, op verzoek van de advocaat, de psychiater gevraagd of er suïcidegevaar is en welke zorg de man nodig heeft.