Persbericht 31 mei 2001
14-Jarige Koerdische vluchtelinge pleegt zelfmoord in AZC De Lier
Op 21 mei 2001 heeft de 14 jarige SHURAT TAMO zelfmoord gepleegd. De jonge
vrouw werd ’s morgens om 8 uur dood aangetroffen op haar kamer. De
Koerdische Shurat was afkomstig uit de omgeving van Mosul (Centraal Irak)
en vluchtte in 1998 samen met haar moeder en zes jongere broertjes en zusjes
naar Nederland. Ze is afkomstig uit een politiek zeer actief gezin en haar
vader wordt gezocht door de geheime dienst van Saddam Hussein. De broer van
haar moeder – een bekende politieke figuur - werd destijds al opgehangen
door het Iraakse regiem. Haar moeder werd bedreigd dat, als ze niet wilde
helpen om haar man te laten arresteren, haar kinderen meegenomen zouden
worden. Toen hun leven daardoor onmogelijk werd in Irak, hebben ze besloten
via Turkije naar Nederland te vluchten, waar enkele familieleden al woonden.
Haar vader kon niet meekomen, omdat er al 15.000 dollar voor het gezin moest
worden betaald en hij de extra 5000 dollar voor zichzelf niet had. Het gezin
verbleef in het asielzoekerscentrum in De Lier (ZH) en had enkele weken
geleden onbegrijpelijkerwijs een tweede negatieve beschikking gekregen in
hun asielprocedure.
Shurat was een intelligente jonge vrouw, ze kon goed leren en sprak behalve
Koerdisch en Arabisch ook good Nederlands. Ondanks het korte verblijf in
Nederland schreef ze in het Nederlands gedichten waaruit haar vurige
verlangen naar vrijheid blijkt. Shurat was zeer begaan met het tragische lot
van het Koerdische volk. Ze wilde graag journalist worden om op die manier
de belangen van haar volk te kunnen dienen. Ze was heel duidelijk en gericht
bezig met de integratie van zichzelf en het gezien in de Nederlandse
samenwerking.
Shurat droeg een grote verantwoordelijkheid voor het hele gezin Tamo. Omdat
haar analfabebetische moeder nog maar weinig Nederlands spreekt moest ze als
oudste kind veel regelen. Ze ging met broertjes en zusjes mee naar het
ziekenhuis en moest instanties te woord staan. De middag voor haar dood
bracht ze door bij een Nederlands gezin waarmee ze goed contact had. Niets
wees er op dat ze de volgende ochtend zelfmoord zou plegen. Shurat is op 25
mei begraven teDelft.
Volgens UNHCR statistieken is Nederland slechtste asielland voor Irakese
Koerden
Uit de cijfers van het UNHCR blijkt dat in de meeste Europese landen het
percentage toegelaten van binnengekomen Irakese asielzoekers tussen 1998 en
1999 is verhoogd. In Zwitserland vond de hoogste verhoging plaats, namelijk
van 16 % tot 59%. In België vond een verhoging plaats van 22,1 tot 40,2 % ,
in Frankrijk van 40,5 tot 59%, in Denemarken 78,7% tot 83%, in Zweden van
60% tot 64%, terwijl in Groot Brittanie in 1998 al 78% werd toegelaten maar
de cijfers van 1999 nog niet bekend zijn.
In Duitsland vond een kleine daling plaats namelijk van 49% tot 42%.
Nederland blijkt echter kampioen van de negatieve beslissers te zijn door
een onbegrijpelijk daling van 72% tot 4,8%!
Tweede zelfmoord in AZC De Lier
Enkele maanden pleegde de 20-jarige Armeense vluchteling GEVOUR GWORKIYAN,
die ook in het AZC in De Lier verbleef, eveneens zelfmoord. Hij wierp zich
in Den Bosch voor de trein. Hij zou psychische problemen hebben gehad. We
weten niet precies waarom Gevour en Shurat zelfmoord gepleegd hebben en
wanneer ze het leven als ondragelijk zijn gaan ervaren. Wat we echter wel
weten is dat ze twee van de vele vluchtelingen zijn die de afgelopen jaren
zelfmoord hebben gepleegd. Tientallen plegen jaarlijks zelfmoord en
honderden doen een poging daartoe.Bij PRIME zijn alleen al in 2001 tot nu
toe 8 gevallen gemeld , terwijl wij dit soort gegevens niet actief bij
houden en lang niet iedereen de weg naar ons weet te vinden.
Daarmee is zelfdoding één van de belangrijkste doodsoorzaken onder
asielzoekers. Het zijn dramatische cijfers met een dramatische betekenis.
Het zegt iets over de wijze waarop vluchtelingen in dit land worden
opgevangen en behandeld. Het zijn feiten waar wij de ogen niet voor mogen
sluiten.
In onze ogen is de huidige langdurige,mensonwaardige opvang van
vluchtelingen in kampen een onmenselijke behandeling. Martelende
onzekerheid, degraderende behandeling, trauma’s uit het verleden, gebrek aan
perspectief, angst om terug te worden gestuurd, en dat jaren lang, maakt
mensen bij elkaar gepropt in zeer kleine ruimtes en omgeven door muren,
hekwerken en bewakers, kapot. Mensen worden psychisch ziek of de psychische
druk leidt tot allerlei lichamelijke kwalen. Ook de vaak zeer slechte
hygiënische omstandigheden en slecht voedsel is funest voor de gezondheid
van vluchtelingen.
Vluchtelingen worden vaak ontrecht geassocieerd met wanhoop en
machteloosheid. Maar het is juist een enorm doorzettingsvermogen en
gedrevenheid waar vluchtelingen van getuigen. Gedreven om te ontsnappen aan
ellende en het verlangen naar vrijheid en rechtvaardigheid hebben ze alles
achter zich gelaten en zijn ze op weg
gegaan. En niet om uiteindelijk hier zelfmoord te plegen.
Zelfmoord wordt vaak veroordeeld. Volgens een Chinees gezegde moet je om te
kunnen oordelen over je buurman in zijn huis wonen. Als een groep mensen
lange tijd in omstandigheden verblijft waar ze constant te maken hebben met
martelende onzekerheid en angst voor een perspectiefloze toekomst in
afwachting van een lot uit de loterij van de IND, tijdens welke periode zij
worden genegeerd en vergeten door de omgeving, is zelfmoord vaak nog de
enige reactie tegen onrechtvaardigheid en hopeloosheid die men heeft. Dit
soort problemen is voorzover ons bekend nooit onderzocht. Wij vragen ons af
hoeveel meer doden er moeten vallen door de uitzichtloze situatie waarin zij
in Nederland worden gebracht voor dat er een grondig onderzoek naar de
omstandigden wordt gedaan. Onze indruk is echter dat het de bedoeling van
IND en COA is om dit soort gebeurtenissen in de doofpot te stoppen, waarbij
soms zelfs de familie onder druk wordt gezet om met niemand en zeker niet
met de pers te praten omdat dat slechte gevolgen voor hun eigen asielzaak
zou kunnen hebben.
Het is noodzakelijk dat de problematiek erkend wordt en niet als incident
wordt afgedaan, teneinde meer slachtoffers in de toekomst te vermijden.
Namens st, PRIME
Ahmed Pouri
Voor meer info 070 - 30 50 415/ 06-55362313