Berichten over vluchtelingen uit Noord-Irak (22-6-2001)

Homepage ASKV/Steunpunt Vluchtelingen
Achtergronden
Nu de Koerdische hongerstakers aan het bij komen zijn van hun actie, worden ondertussen andere Koerden op straat gezet!
Bijdrage van Socioloog Robert Soeterik, Irak deskundige aan de hoorzitting over Noord-Irak.
 

Dreigende uitzetting uitgeprocedeerde Iraaks-Koerdische asiel­zoekers

'geloofwaardigheid van het Nederlandse asielbeleid' tegenover het elementaire recht op veiligheid en welzijn.

Robert Soeterik

Met steun van een ruime meerderheid in de Tweede Kamer, zijn onlangs formeel zo'n 9000 (ook is het cijfer genoemd van 4800) uitgeprocedeerde asielzoekers uit Noord-Irak/Iraaks-Koerdistan uitgesloten van tot dan toe voor hen beschikbare opvangfacili­teiten. Het gaat daarbij overwegend om Koerden. Met deze drastische maatregel wordt gepoogd betrokkenen aan te zetten Nederland te verlaten.

  Daad­werkelijke (gedw­ongen) uitzet­ting is tot heden op techni­sche pro­ble­men ge­stuit, aange­zien dit de mede­wer­king van de Turkse, Syri­sche of Iraan­se auto­riteiten ver­eist (al­leen Tur­kije, Syrië en Iran hebben een landsgrens met Noord-Irak). Dat er met Turkije al geruime tijd over een dergelijke medewerking wordt gespro­ken, is bekend. Gezien de koele onder­linge betrek­kingen is het niet erg waar­schijnlijk dat hiervan ook in het geval van Syrië of Iran sprake is (geweest). Directe char­ter­vluch­ten op Noord-Irak zelf - zoals onlangs geop­perd door de woord­voerster van de Partij van de Ar­beid in de Tweede Kamer - behoorden in de praktijk evenmin tot de moge­lijkhe­den, aange­zien dit de mede­wer­king van de Ver­enig­de Na­ties, de Ver­enigde Staten en van Groot-Brittannië vergt, samen­han­gend met het VN-embargo tegen Irak en het bestaan van een No Fly-Zone boven Noord-Irak.

Kortom: in termen van daad­wer­kelijke uitzet­ting leek de wal het schip te keren. Totdat de staat­ssecreta­ris van Justi­tie onlangs - rondom het staatsbe­zoek van de presi­dent van Turkije aan Nederland - kon melden, dat Turkije zich bereid heeft verklaard mede­wer­king te verlenen aan chartervluchten, met een Turks vliegveld als bestemming.

In het bovenstaande is gesproken over technische uitvoer­baar­heid. Belangrijker is het om stil te staan bij de vraag om­trent de al dan niet juistheid van het gevoerde beleid: Is het verant­woord om onder de huidige omstandigheden Iraakse Koerden naar Noord-Irak uit te wijzen? Zijn er daar voldoende waarbor­gen voor hun veilig­heid en voor hun welzijn? Anders dan het Minis­terie van Buitenland­se Zaken in zijn recente ambtsbe­richten stelt, ben ik van mening dat dit niet het geval is.

Daarbij is het van belang te wijzen op de oorzaken van de trek van Iraakse Koerden naar onder meer Nederland. Globaal zijn er drie te noemen:

1]         een uiterst onzekere poli­tiek toe­komst, vanwege het feit dat in Bagdad het regime van Saddam Hoessein nog altijd aan de macht is;

2]         een gebrek aan vertrou­wen in de eigen politieke leiding; 

3]         een nog altijd slechte econo­mische situatie (en de hoop op een betere toe­komst el­ders).

Wat de punten 2 en 3 betreft: Politieke spannin­gen tussen Iraaks-Koerdische organisaties en tussen Iraaks-Koerdische en Turks-Koerdische organisaties zijn de afgelopen jaren uitge­mon­d in een reeks gewa­pende confronta­ties. Inzet was (en is) een ordinaire strijd om de macht. Alsof die gewapende confron­taties voor de langere termijn perspectieven van Iraakse en Turkse Koerden al niet schadelijk genoeg waren, zij hebben de deur open­gezet voor Iraakse en Turkse mili­taire inter­venties en de mogelijk­he­den vergroot voor Syrië en Iran - de overige twee histori­sche vijan­den van het Koerdi­sche volk - om zich in Iraaks-Koer­di­sche aangele­gen­heden te mengen.

Terwijl er tussen Iraak­se en Turkse Koerden onlangs opnieuw zwaar is gevochten, is de relatie tussen de Iraaks-Koerdi­sche par­tijen de afgelo­pen jaren in rustiger vaarwater gekomen. Echter zonder dat hun onder­linge proble­men zijn opgelost, hetgeen een druk op toe­komstige ontwikkelin­gen zal blij­ven leggen.

Door toe­doen van bovengenoemde gewa­pende confronta­ties zijn rond 120.000 (1) Ira­akse Koer­den van huis en haard verdre­ven en zo binnen­landse vluch­telin­gen gewor­den. Dit laatste geldt ook voor de meeste van de ruim 800.000 (2) Iraaks-Koer­di­sche vluch­telin­gen, die het afge­lo­pen decen­nium door Iran zijn uitgewezen (of naar Iraaks-Koerd­istan konden terugkeren). In combi­na­tie met de groot­scha­lige ver­woes­tingen door het Iraakse regi­me vanaf het eind van de jaren tachtig en het ontbreken van een werke­lijk Mars­hall Plan om het zwaar verwoes­te Noord-Irak/I­raaks-Koerdis­tan (­'Vrij-Koer­dis­tan') nadien econo­misch op de been te hel­pen, zijn vele hon­derddui­zenden Iraakse Koerden tot een margi­naal bestaan ver­oordeeld. Zeker, als gevolg van de in­spannin­gen van wester­se NGOs en de 'olie-voor-voed­sel'-rege­ling van de Ver­enigde Naties, zijn de Koer­den in Noord-Irak er de laatste jaren in economisch opzicht beter aan toe dan hun landge­noten in Cen­traal- en Zuid-Irak. Maar dat ver­schil is relatief: de werk­loosheid is hoog, er is een groot tekort aan adequate woon­ruimte, voor het overgro­te deel van de Koerden ligt de levens­standaard op een zeer laag niveau; de gratis voed­sel­vestrek­king in het kader van de olie-voor-voed­sel (die een deel van de ele­mentai­re levens­behoeften dekt) heeft Koer­dische boeren uit de markt geprijsd; al enkele jaren wordt het over­wegend agrarische Noord-Irak door droog­te ge­teis­terd. In Iraaks-Koerdis­tan zijn geen sociale voorzienin­gen. Wie in problemen raakt, is aange­wezen op de steun van naaste familie en ver­wanten, die vaak zelf het hoofd nauwe­lijks boven water kunnen houden. Dit zijn, in het kort, de leefom­standig­heden die uitgewe­zen asiel­zoe­kers in Noord-Irak te wachten staan.

Hoe ernstig ook, mijns inziens dient bij elke afweging vooral de onder punt 1 genoemde, onzekere politieke toekomst van Noord-Irak en daarmee van die van zijn bewoners centraal te staan. Het zal het niemand zijn ontgaan, dat het regime van Saddam Hoes­sein - dat sinds het aan de macht is gekomen een sc­hrik­be­wind jegens de eigen bevol­king voert en ver­ant­woor­de­lijk is voor het ontke­tenen van twee aanvalsoorlo­gen in tien jaar tijd - op weg is een come back in de inter­nati­onale ge­meenschap te maken.

Dit laatste is het resultaat van een samen­spel van facto­ren: Zo is internationaal het draagvlak voor de sanctiepoli­tiek tegen Irak de afgelopen jaren sterk versmald, vanwege de desastreuze gevol­gen voor de bur­gerbe­vol­king van met name Cen­traal- en Zuid-Irak. Inmiddels wordt het economis­­ch embargo op steeds grotere schaal ontdoken. Politici en poli­tieke acti­vis­ten in zowel de Arabi­sche Wereld als in het Westen, die - met re­cht - stellen dat de verhou­ding tussen doel en middel in de sanc­tie­politiek geheel zoek is, zijn er inmiddels in ge­slaagd enige druk op hun respec­tieve­lijke rege­ringen op te bouwen. Door evenwel na te laten een alter­natie­ve aanpak van een voor de eigen bevol­king nog altijd uiterst gevaarlijk regime te formu­leren, spelen zij met hun activi­teiten het regime in Bagdad in de kaart.

De laatste jaren heeft ook het inter­na­tiona­le be­drijfs­leven, dat van de sterk geste­gen olie-inkom­sten (olie-voor-voedsel, stijging olieprijs) hoopt te profi­teren, Irak herondekt. Vanuit deze hoek zal de druk op de eigen regerin­gen om het beleid ten aan­zien van Irak te herzien, recht even­redig zijn met de omvang van de econo­mische trans­acties.

Vooralsnog hebben de Ver­enig­de Staten geen antwoord op de afbrokkelende steun voor hun ooit breed gesteunde con­tain­ment policy ten aan­zien van Irak weten te formuleren. Bij gebrek aan beter blijft men - zoals on­langs - naar mili­taire middelen grijpen. In de nieuwe politieke constellatie speelt dit het regime in Bagdad alleen maar in de kaart.

Een dergelijk effect gaat eveneens uit van de opgelaaide confrontatie tussen Israel en de Palestijnen, die gemaakt heeft dat in ogen van velen in de Arabische Wereld de proble­men rond Irak op zijn minst als minder urgent zijn, dan die in Israel/Pale­stina. In het verlengde daarvan worden eerder verbroken diplo­matieke en economische betrekkin­gen hersteld.

Bovengenoemde ontwikkelingen geven de Iraakse machthebber­s nieuwe armslag, waarbij zij er vanzelfsprekend naar zullen streven om opnieuw de con­tro­le over het gehele grondgebied te verkrij­gen. Tussen het voorjaar van 1991 en heden heeft het bestaan van een No Fly-Zone dit voor wat Noord-Irak betreft verhin­derd. Anders gezegd: de No Fly-Zone heeft de overwe­gend Koer­dische bevolking daar be­scher­ming tegen Bagdad geboden. Dat daartoe nog altijd alle reden is, moge onder meer blijken uit de inten­sive­ring sinds 1998 van de Arabise­rings-poli­tiek in en rondom de over­wegend door Koerden en Turkmenen be­woonde stad Kirkoek. De stad is een belang­rijk centrum van oliewin­ning en is na 1991 onder de con­trole van Bagdad geble­ven. Als gevolg van de Arabiserings­poli­tiek - waarvan eveneens sprake is rond Khanaqin, Makhmour, Sinjar en Sheikhan - zijn inmid­dels vele tien­duizen­den Koer­den (maar ook Turkmenen en Assy­riërs) van huis en haard verdre­ven. Zij zijn gede­porteerd naar 'Vrij Koerdis­tan' of naar Cen­traal- en Zuid-Irak.(3)

Afge­lo­pen jaar is er bovendien enkele malen sprake geweest van drei­gende troe­pensa­men­trekkin­gen door het Iraak­se leger langs de be­stands­lijn met 'Vrij-Koer­dis­tan'. Koerdische poli­tieke leiders sloegen alarm.(4)

Naarmate de bovengenoemde ontwikkelingen op het politieke, economische en militaire vlak zich doorzetten, zal de No Fly-Zone meer en meer gezien gaan worden als een overblijfsel uit een tijd dat de internationale gemeenschap in een scherpe confron­tatie met Irak was verwikkeld. Voor de bewoners van Noord-Irak die eind jaren tachtig aan een genoci­depoli­tiek van Saddam Hoessein c.s. blootgesteld zijn geweest, vormt de No Fly-Zone daarentegen - helaas - een levens­verzeke­ring.

Beter dan wie ook zijn Iraakse Koerden (en anderen afkomstig uit Noord-Irak) van de boven­ge­noemde dreigen­de ontwikkelingen op de hoogte, hetgeen de aanhou­den­de stroom Iraakse asielzoe­kers in belangrijke mate verklaart. Kennelijk geldt dat niet voor een meerderheid van de leden van de Tweede Kamer, die 'crea­tief' probeert te denken, hoe 'de geloofwaar­digheid van het Neder­landse asielbe­leid' gewaar­borgd kan worden en daarbij blijft denken langs de lijnen van uit­zetting naar Noord-Irak van uitgeproce­deerde Iraaks-Koerdi­sche asiel­zoe­kers.

noten

1            Bericht van het Internationale Rode Kruis (Genève), d.d. 3 februa­ri 1999.

2          Aldus de UNHCR / Centre for Documentation and Research, 'Background Paper on Refu­gees and Asylum Seekers from Iraq', Genève juni 2000, p. 17.

3          Zie hierover onder meer de rapportage van de UNHCR (zie noot 2) en het interim-rapport van de Specia­le Rappor­teur van de Com­missie voor Mensenrechten van de Verenigde Naties (Andre­as Mavrommatis), 'Situ­ation of Human Rights in Iraq', New York 14 augustus 2000, p. 8; voorts: 'Eth­nic Cleansing in Kir­kuk', Iraq Foundati­on, 26 januari 2001).

4          Zie: 'Sad­dam's tanks set for attack on Kurd­s', in The Sunday Times van 23 juli 2000; 'Kurds fear Saddam is poised to stri­ke', in The Guardian van 29 juli 2000; 'Kurds accuse Sad­dam's troops of incursi­on in northern Iraq', AFP-bericht van 12 december 2000

Amsterdam, april 2001

Robert Soeterik is antropoloog, gespecialiseerd in Irak en verbon­den aan Middle East Research Associates (MERA) te Am­sterdam.
 
 
Een persbericht van GroenLinks en D'66:

GroenLinks en D66 organiseren 
een hoorzitting over de situatie in Noord-Irak
 
De hoorzitting vindt maandag 25 juni plaats in de 
Kappeijne van de Coppellozaal en 
duurt van 14.30 tot uiterlijk 17.30 uur.


Femke Halsema (GroenLinks) en Jan Hoekema (D66) willen door een hoorzitting 
op maandag 25 juni nadere informatie beschikbaar laten komen over de 
situatie in Noord-Irak. Zij willen, ter aanvulling op het ambtsbericht van 
de regering, horen van externe deskundigen of in hun ogen de situatie veilig 
en stabiel genoeg is om alle Irakezen daarheen terug te sturen. Daarnaast 
willen zij vernemen of het voor Irakezen wel mogelijk is om terug te reizen 
naar Noord-Irak. Met deze hoorzitting, uitdrukkelijk bedoeld voor alle 
asielwoordvoerders, andere Kamerleden en overige belangstellenden, hopen 
Halsema en Hoekema dat de Kamer dinsdag optimaal geïnformeerd een beslissing 
kan nemen over het beleid ten aanzien van Irakese asielzoekers. Deelnemers 
aan de hoorzitting zijn Midden-Oostendeskundige Robert Soeterik, mevrouw De 
Lophem (UNHCR), Thomas Uwe (Pro Asyl, een Duitse organisatie die informatie 
over Noord-Irak analyseert), Ashley Terlouw (Amnesty International) en 
Willem Smit (Rode Kruis Nederland). Daarnaast zijn vertegenwoordigers van 
het IOM, VluchtelingenWerk Nederland en van Kurdish Human Rights 
uitgenodigd.

De hoorzitting vindt maandag plaats in de Kappeijne van de Coppellozaal en 
duurt van 14.30 tot uiterlijk 17.30 uur.

--------------------------------------------------------------------------

Kamerdebat rond o.a ambtsbericht IRAK

dinsdag 26 juni 2001 
Algemeen overleg : 16:00 tot ca. 19:00 uur in de Thorbeckezaal 


De leden en plaatsvervangende leden van de 
vaste commissie voor Justitie 
i.a.a. de staatssecretaris van Justitie 

Agenda: 
Algemeen overleg met de staatssecretaris van Justitie inzake 
- brief d.d. 1 juni 2001 over de beleidsontwikkeling op het 
gebied van het landgebonden asielbeleid (19 637, nr. 589)
- brief d.d. 1 juni 2001 inzake beleid van categoriale 
bescherming (19 637, nr. 588) 
Griffier : Mevr. M. Pe 

--------------------------------------------------------------------------

Uitzetting Koerden voorlopig tegengehouden. Onderhandelingen in volle gang. 
Bel voor laatste nieuws 
AUTONOOM POLITIEK INFOCENTRUM
tel: 0317- 423 588

Uitzetting uit AZC Wageningen uitgesteld naar dinsdag 29 mei 2001

De geplande uitzetting van twee Koerdische mannen uit Noord-Irak van het 
Asielzoekerscentrum (AZC) Wageningen op straat is uitgesteld van vrijdag 
naar dinsdag 29 mei.
De preciese tijd wordt hopelijk maandag bekend uit het overleg dat 
Vluchteling Onder Dak hierover met burgemeester en wethouders van 
Wageningen heeft.

De eis van Vluchteling Onder Dak is dat er mensen van hen en pers mee naar 
binnen mag en zo kan controleren hoe de uitzetting gebeurd.

Wij, zowel Vluchteling Onder Dak als Politiek Infocentrum Wageningen, 
roepen hierbij op om naar Wageningen te komen dinsdag om aktie te voeren 
tegen het streeds strenger wordende beleid ten aanzien van vluchtelingen en 
tegen de uitzettingen van mensen uit Noord-Irak uit azc op straat. Deze 
twee Koerdische mannen zijn het begin van een uitzetting op grote schaal 
uit vele AZC's van mensen uit Norod-Irak op straat.

Dus: bel maandagmiddag Vluchteling Onder Dak of hou de aktielijst in de 
gaten voor de juiste tijd en plaats dinsdag.

AUTONOOM POLITIEK INFOCENTRUM
Burgtstraat 3, NL-6701 DA Wageningen
infocent@wnet.bos.n, tel: 0317- 423 588, fax 0317- 450144
website http://www.bos.nl/homes/infocent 

----------------------------------------------------------------------------

Op zaterdag 12 mei 2001 spraken bekende Nederlanders zich uit voor aandacht voor Koerdiche vluchtelingen uit Noord-Irak. In een ingezonden mededeling in het dagblad Trouw maakten zij duidelijk; dat de eisen van de hongerstakers (zieonder) gerespecteerd moeten worden.

Op de 95e dag van de hongerstaking wordt hongerstaking beëindigd.
 
Wij hebben in aanwezigheid van de vertrouwensartsen, de advocaat en de
vertegenwoordiger van  Stichting PRIME een gesprek gehad met de secretaris
van de Commissie Justitia et Pax en de vice-voorzitter van Pax Christi naar
aanleiding van overleg dat zij op 10 mei voerden met het ministerie van justitie.
De vertegenwoordigers van Justitia et Pax en Pax Christi verklaarden dat:
(1)   zorgvuldig elk persoonlijk dossier wordt heroverwogen  op procedurele en
inhoudelijke aspecten en wel zodanig dat dit kan worden getoetst op voor een
ieder herkenbare en toetsbare wijze;
(2)   dat allen na het beëindigen van de hongerstaking gelegenheid krijgen tot
lichamelijk en geestelijk herstel, te beoordelen door de vertrouwensartsen,
bijgestaan door onafhankelijke medische deskundigheid, en dat allen
gedurende deze periode opgevangen zullen worden;
(3)   dat de bereikbaarheid en veiligheid van Noord-Irak politiek wordt
getoetst in de beoordeling door de Tweede Kamer van een nieuw ambtsbericht
en dat Justitia et Pax en Pax Christi zich sterk zullen maken voor een
hoorzitting in de Tweede Kamer voorafgaand aan het debat hierover.
Naar aanleiding hiervan hebben wij besloten hen vertrouwen te geven en onze
hongerstaking te beëindigen om een en ander te realiseren.
Wij zijn PRIME zeer dankbaar voor alle inspanningen voor ons gedaan.
 
                                                Hoessein, Haji, Nihad, Sami en Azad
 
                                                                                    De hongerstakers
----------------------------------------
 
Persbericht 11 mei 2001
 
Hongerstaker beeindigen actie en zijn in ziekenhuis opgenomen
 
Wij zijn als Stichting PRIME verheugd dat wij melding kunnen maken van het
beeindigen van de hongerstaking zonder dodelijke afloop. Wij betreuren het
ten zeerste dat de IND het zover heeft laten komen dat sommigen inmiddels
ernstig lichamelijke schade hebben opgelopen. Wij hopen dat zij zullen
herstellen.
Tot nu toe hebben wij van heel veel organisaties en politici gehoord dat zij
de problematiek een warm hart toedragen, maar gezien het middel
hongerstaking waren zij niet in staat om het initiatief te nemen voor de
oplossing van het probleem.
Nu het enorme obstakel, de hongerstaking, is opgeruimd, hopen wij dat alle
organisaties en politici zich zelf sterk zullen maken voor een serieus en
inhoudelijk debat over de problematiek van de asielzoekers. De weg is nu
immers vrij voor een ieder, die het initiatief wil nemen en een hart heeft
voor schrijnende vluchtelingenproblematiek.
Het probleem is nog niet opgelost. Als iedereen hen zal vergeten omdat zij
gestopt zijn met de hongerstaking, dan betekent dit dat de hongerstaking het
enige middel is om de nodige aandacht kan krijgen.
 
Dit alles is mogelijk gemaakt door veel organisaties en individuen die op
verschillende niveaus hun steentje hebben bijgedragen aan de goede afloop
van deze schrijnende problematiek.
Natuurlijk heeft de aanwezigheid en de daadwerkelijke inzet van de heren
E.D’Hondt en V.Scheffers heeft een belangrijke rol gespeeld bij het
verkrijgen van de nodige zekerheid en veiligheid voor de hongerstakers.
Daarom zijn wij zeer dankbaar voor hun bijdrage en inzet.
 
Er waren veel mensen die lange tijd met ons mee gedacht hebben om een
oplossing te bereiken teneinde de levens van deze onschuldige vluchtelingen
te sparen. Groen Links en de SP, met name Farah Karimi en Jan De Wit, waren
altijd bereid om alles te doen om te voorkomen dat deze hongerstaking
dodelijke zou aflopen. We konden op ieder moment bij hen terecht. Zij zijn
bereid om een hoorzitting te organiseren over het veiligheid en
bereikbaarheid van Noord Irak.
 
Wij willen de media ook bedanken, die weliswaar erg laat, maar toen toch
indringend hebben bericht over de problematiek. Zonder hun publicaties had
de hongerstaking in de anonimiteit mogelijk tot een vreselijke ontknoping
geleid. Wij zijn ook geholpen door organisaties als Nederland Bekent Kleur,
ASKV, Fabel van  de illegaal, Vluchtelingen in de knel, Vuurdoop. Deze
organisaties hebben zich op alle niveaus solidair verklaard met de
hongerstakers en al het mogelijke in het werk gesteld om hen te helpen. Vele
andere organisaties, kerken en individuen hebben gedurende de periode van de
hongerstaking ons eveneens benaderd en hulp aangeboden. Ook Inlia en
Vluchtelingen Organisatie Nederland hebben zich in het laatste stadium en de
meest kritieke fase voor de hongerstakers bereid verklaard tot ieder hulp.
 
In het bijzonder willen we dank zeggen aan mevrouw N.Sana die meer dan 90
dagen regelmatig de hongerstakers heeft bezocht en dag en nacht voor hen
klaar stond. De vertrouwensarts PL.J.M. Mertens, Timmerman en C. van Melle hebben hun best gedaan om de schade zo klein mogelijk te houden en de
hongerstakers van ergere stappen te weerhouden. Op de achtergrond was ook de ervaren vertrouwensarts P.Falke steeds bereikbaar. Zij hebben allen met ons in een meestal zeer goede verstandhouding samengewerkt in een zeer moeilijke periode.
Waarom moet iemand zover gaan als deze hongerstakers om gehoord te worden, vragen wij ons af. Is er geen gemakkelijker manier om door de IND en de COA gehoord te worden? Wij menen dat voorkomen moet worden dat al die anderen die soortgelijke problemen hebben evenmin worden gehoord en tot soortgelijke problemen moeten komen om de aandacht te krijgen.
 
Wij zouden graag een evaluatie willen met alle betrokkenen, instanties en
deskundigen van wat er hier gedurende  95 dagen is gebeurd met enorm veel
intern en externe spanningen, en een discussie om de aard en de omvang van
de problematiek in kaart te brengen en om voor de toekomst een herhaling van
dit soort langdurige en gevaarlijke ontwikkeling te voorkomen. Bij de
deskundigen denken wij bijvoorbeeld aan kamerleden en de nationale
ombudsman.
 
Namens Stichting PRIME
Ahmed Pouri, tel. 070-3050415/ 0655362313
 
 
AL 100 DAGEN!
Dinsdagavond 15 mei de 100ste dag  
SOLIDARITEITSWAKE 
voor de Koerdische Hongerstakers

O P R O E P : Nu al bijna honderd dagen zijn vijf Koerdische vluchtelingen in hongerstaking. Het moment dat er doden gaan vallen komt angstig dichtbij. De stichting Prime onderhoudt regelmatig contact met de hongerstakers en vreest het ergste. Kom solidariteit betuigen met de vluchtelingen en ondersteun hun eisen:

1. Er moet een onafhankelijk onderzoek komen naar de veiligheidssituatie in Noord-Irak.

2. Heroverweging van de dossiers dient zorgvuldig te gebeuren. Gedurende deze tijd moeten de asielzoekers in de opvang kunnen verblijven.

--------------------------------------------------------------------------------- 

Vertrouwensartsen uitermate bezorgd over hongerstakers (aankondiging wake)

Dinsdagavond 8 mei vanaf 20.00 uur is er een WAKE voor het 
asielzoekerscentrum, Eikenlaan 46 in Alphen aan de Rijn. Hier verblijft een van de hongerstakers. Hij leeft geïsoleerd van de andere hongerstakers, nadat hij een poging had gedaan zichzelf in brand te steken. Een delegatie zal hem bezoeken.

Zijn vertrouwensarts C. van Melle, schreef onlangs:
“ De uitdrukking voor de ogen blijft ongemeen alert, geïnteresseerd zelfs, hoewel vrienden aangeven dat hij concentratiestoornissen heeft. Lezen is nog 
steeds ongestoord. Hij vraagt vaak hetzelfde. Hij is lichamelijk aan het eind. Veel spieren doen pijn, het liggen op bed is bijna onmogelijk, hoewel de huid nog geen doorliggingsverschijnselen vertoont. Het drinken gaat moeizaam, alleen vruchtensap.
De omgeving heeft weliswaar oog voor zijn toestand, maar voor een trip naar de douche moet hij over straat met het risico van kouvatten. De 88e dag, ik hoop dat de slaap hem wil vatten.”

De vertrouwensarts van de vier hongerstakers in Waddinxveen , de heer P.L.J.M.Mertens ,schreef aan PRIME en aan de advocate van de hongerstakers het volgende:
“ Gisteravond heb ik mijn dagelijkse ronde gemaakt langs de vier hongerstakers in het AZC van Waddinxveen.
Ik vind hun gezondheidstoestand zorgwekkend en een voortduring van de hongerstaking onverantwoord. Vooral de toestand van Dhr.M.M.A.H. is zorgelijk. Ik vrees dat zijn weerstand tegen infectieziekten, zoals bijvoorbeeld een longontsteking, niet meer afdoende is.
Ook vanuit humanitair perspectief vind ik het onverantwoord dat de hongerstaking nog lang duurt. Ik verzoek u dan ook dringend om alles in het werk te stellen om zo snel mogelijk tot een voor de hongerstakers enigszins bevredigend resultaat te komen. Ik wil daarbij met name het resultaat benadrukken. Immers, wanneer de langdurige hongerstakingen eindigen en de hongerstakers toch herstellen zonder dat een voor de hongerstakers enigszins bevredigend resultaat wordt bereikt, kan dit leiden tot psychische complicaties met suïcide als mogelijk gevolg.”
Een kopie van de brief werd gezonden aan de inspecteur volksgezondheid en aan P. Falke, consulent voor vertrouwensartsen, Johannes Wier Stichting.

Op 6 mei bij een routine bezoek aan de hongerstakers bleek de 
gezondheidssituatie van de hongerstaker in Alphen aan de Rijn erg zorgwekkend te zijn. Hij heeft bloed in zijn urine, wat volgens de artsen zou kunnen duiden op niet meer (goed) functionerende nieren. Hij voelt zichzelf duizelig en heeft pijn overal in zijn lichaam.
Een van de hongerstakers in Waddinxveen is in een geestelijk erg labiele toestand. In een emotionele toestand barstte hij in huilen uit en sloeg zijn vuist kapot op de muur. Behalve lichamelijke problemen hebben de hongerstakers ook behoorlijke psychische problemen gekregen door de 
onverschilligheid van de regering.

Hongerstaking chantage middel?
Tijdens de behandeling van de hongerstaking in de vaste kamercommissie voor justitie waren de politieke partijen het er over eens dat op een hongerstaking niet gereageerd moet worden. Hongerstaking wordt een chantagemiddel genoemd. Zoals wij eerder al berichten schort er vaak nogal wat aan de zorgvuldigheid van de procedure die asielzoekers hebben. Van de hongerstakers hebben er twee nooit hun zaak voor een rechter verdedigd gezien. Bij al de beslissingen is bovendien nooit rekening gehouden met het feit dat er geen binnenlands beschermingsalternatief bestaat voor de Irakese asielzoekers, alleen al niet omdat zij Irak niet kunnen bereiken. Vorig jaar werd door de staatssecretaris tegenover de rechtbank gesuggereerd dat de Irakezen wel terug konden, hetwelk dus tot bepaalde rechterlijke beslissingen heeft geleid. Op 21 maart 2001 moest de staatssecretaris in de vaste kamercommissie toegeven dat dat eigenlijk niet het geval was.
Men zou toch denken dat een dergelijke erkenning reden zou moeten zijn voor de aanpassing van het beleid. Het niet kunnen bereiken van het beschermingsalternatief betekent immers dat het niet bestaat en dat de Irakese asielzoekers voor een verblijfsvergunning in Nederland in aanmerking moeten komen.
In Duitsland is door de hoogste administratieve rechter ook onderzoek naar de bereikbaarheid gevraagd, hoewel de staatssecretaris tijdens de bijeenkomst van de vaste kamercommissie voor justitie ontkende dat de hoogste Duitse rechter zich met deze kwestie bemoeit. Zij suggereerde dat er alleen door een Beierse rechtbank in een individueel geval vragen waren gesteld, waardoor de ernst van de situatie werd gebagatelliseerd (documenten zijn bij PRIME te verkrijgen). Het lijkt er op dat ook de staatssecretaris wel weet dat de hongerstakers gelijk hebben in hun stelling dat er geen sprake is van bereikbaarheid, maar desalniettemin zelfs niet wil toezeggen dat zij niet op straat gezet zullen worden tijdens de procedure. Dat op straat zetten vindt zijn oorsprong in de fictie dat Irak wel bereikbaar is. De erkenning dat dat een fictie is – en wij kunnen de uitlatingen van de staatssecretaris niet anders lezen – betekent dan toch ook dat dat op straat zetten niet moet door gaan?
Wie chanteert nu wie? De hongerstakers de staatssecretaris omdat zij willen dat de erkenning van het standpunt dat Irak niet bereikbaar is ook verzilverd wordt in de vorm van het niet op straat zetten, of de staatssecretaris de hongerstakers nu zij wel weet dat Irak niet bereikbaar is en haar terugkeer beleid, waarop het op straat zetten is gebaseerd, niet juist is, maar desondanks volhardt in een niet juist beleid en daardoor de hongerstakers richting de dood stuurt?
De weigering in dialoog te komen vanwege de hongerstaking , terwijl er toch in ieder geval vraagtekens kunnen worden gesteld over de zorgvuldigheid van de procedures en over de risico’s die ze bij terugkeer zouden lopen , zou zelfs een chantagemiddel genoemd kunnen worden.

Dubbele standaard van Nederlandse regering. Wij vragen ons verder af hoe vijf rechteloze, zieke mensen in bed een overheid kunnen chanteren. Een overheid die kennelijk beslist heeft zich zo hard mogelijk op te stellen. Hebben alle grote partijen zich solidair verklaard met de regering en zullen zij nooit meer toegeven fouten te hebben gemaakt en ook niet flexibel met de problematiek omgaan? Wij vragen ons af waar de macht is van de vijf inmiddels enorm verzwakte personen die steeds sneller richting de dood gaan? Zij kunnen niet eens goed meer lopen , maar de Nederlandse regering voelt zich desalniettemin door hen bedreigd? Als het ministerie zijn eigen beleid corrigeert ten opzichte van deze vijf mensen, dan zal de terechte vraag zijn waarom dat ook niet bij de andere 9000 zal gebeuren. Het ministerie wil naar onze mening dan ook bewust dat deze vijf slachtoffer worden om zijn beleid – dat niet klopt – geloofwaardig te maken. 
Het prestigeprobleem lijkt dan ook belangrijker dan de levens van vijf mensen. 

Iemand die in hongerstaking gaat smeekt om aandacht van de maatschappij om juist niet dood te hoeven gaan en zijn leven te redden. De hypocrisie van de Nederlandse overheid met betrekking tot het respecteren van mensenrechten lijkt nu echter heel duidelijk te worden. De minister van buitenlandse zaken Van Aartsen reageerde op vragen van het kamerlid van Groen Links Farah Karimi met betrekking tot de Turkse hongerstakers in de Turkse gevangenissen op 25 april 2001 als volgt :”…Ik betreur overigens de gespannen en onverzoenlijke situatie met betrekking tot de toestand in de gevangenissen in Turkije. Tijdens het staatsbezoek dat de Turkse president Sezer van 3-5 april aan Nederland bracht, heb ik tegenover mijn Turkse ambtgenoot Cem wederom mijn zorg daarover uitgesproken….”
Dat de Turkse overheid op zijn onverzoenlijke houding wordt aangesproken is een goede zaak, maar Nederland zou in eerste instantie de hand in eigen boezem moeten steken en er voor moeten zorgen dat de onterechte onverzoenlijke houding ten opzichte van de hongerstakers hier te lande wordt beëindigd.

Nieuwe regels voor asielprocedure in strijd met mensenrechten
Wij moeten niet vergeten dat – zoals wij eerder hebben bericht – er nogal wat vraagtekens zijn te stellen ten aanzien van de zorgvuldigheid van de procedure die deze vijf Irakese asielzoekers hebben gehad. Uit het verslag van het algemeen overleg van 21 maart 2001 blijkt dat het kamerlid van de VVD Kamp spreekt over het jaarverslag van de IND over 1999 waaruit zou blijken dat slechts 2% van de asielzoekers als vluchteling werd toegelaten. Volgens de staatssecretaris zou 80% van alle aanvragen worden afgewezen, maar dat resultaat is volgens Kamp nog niet bevredigend, want het vvtv-beleid moet worden afgebouwd en het driejarenbeleid moet worden afgeschaft en dat moet leiden tot 90% afwijzingen van alle verzoeken. Het vvtv beleid betreft het verstrekken van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf indien de situatie in het land van herkomst terugsturen absoluut onmogelijk maakt. Het driejarenbeleid betreft het beleid dat vreemdelingen die buiten hun schuld drie jaar in de procedure zijn een vergunning krijgen wegens tijdsverloop.
Het kamerlid Kamp vindt ook dat het ama-beleid zo streng mogelijk moet worden aangepakt en dat er harde maatregelen genomen moeten worden om Nederland niet meer aantrekkelijk te maken voor asielzoekers. De juridische procedures moeten worden verkort, er moeten minder juridische procedures worden gevoerd en de gratis rechtsbijstand moet worden beperkt tot maximaal een procedure . Dat alles zou een verbetering van de kwaliteit van de beslissingen betekenen. Veel van wat het kamerlid Kamp heeft geroepen, is al in de praktijk aan de orde.
Een en ander zal zonder twijfel leiden tot een nog minder zorgvuldige procedure en een verslechtering van de kwaliteit van de beslissingen.
Immers, snel procederen met alle problemen van dien, zoals onvoldoende mogelijkheid van rechtsbijstand , onvoldoende mogelijkheid van bijstand van tolken, het niet kunnen wachten op de eventuele bewijsstukken uit het land van herkomst zal niet tot een verbetering van de huidige toestand leiden. 
Als dan ook nog geen rechtsbijstand kan worden verleend in een tweede asielprocedure, zal de vluchteling dus nooit een werkelijk zorgvuldige procedure kunnen krijgen. Een dergelijke gang van zaken zal haaks staan op de mensenrechtelijke verplichtingen die Nederland via de verschillende verdragen op zich heeft genomen.

Namens de stichting PRIME
Ahmed Pouri tel. 070-3050415 of 06-55 36 23 13

Amsterdam 5 mei 2001 

Beste mensen ... ... ... kom naar de fakkelwake!

Afgelopen dinsdag hebben we een bezoek gebracht aan de 4 Koerdische hongerstakers in Waddinxveen, zij waren erg blij met onze solidariteit. 
Dinsdag 8 mei is weer een wake voor de hongerstakers. Deze maal bij het asielzoekerscentrum waar Azad, een van de Iraaks Koerdische hongerstakers verblijft.  

Natuurlijk hopen we dat de hongerstaking dan al op heeft kunnen houden, maar zeker kunnen we daar niet van zijn. Azad leeft geïsoleerd van de andere hongerstakers nadat hij een poging heeft gedaan om zichzelf in brand te steken. Op dit moment is hij 89 dagen in hongerstaking. Een delegatie zal hem voor de wake bezoeken. We roepen iedereen op om naar de wake toe te komen. De gezondheid van de hongerstakers is zeer slecht en zij kunnen iedere steun gebruiken.
De wake is om 20.00 uur voor het asielzoekerscentrum, Eikenlaan 46 in Alphen aan de Rijn. 
Er rijdt weer een bus naar toe vanuit Amsterdam. De bus vertrekt vanaf het Haarlemmerplein 17 om 18.30 uur. 
 
Voor meer informatie bel met ASKV, tel. 020 6272408  06 1631431 en 
Den Haag (bel PRIME, tel. 070 3050415  06 22605845). 
 
We hopen jullie dan te zien.

---------------------------------------------------------------

Amsterdam 2 mei 2001

Fakkelwake voor Koerdische hongerstakers

Gisteren vond er bij het AZC Waddinxveen een wake plaats om solidariteit te betuigen met de vijf Koerdische hongerstakers. Zij zijn in het verweer gekomen tegen hun dreigende uitzetting naar Noord-Irak en weigeren sinds 5 februari voedsel.

Zo'n 200 mensen, waaronder vertegenwoordigers van vluchtelingen en maatschappelijke organisaties, spraken zich uit voor een snelle heropening van de procedures van de Koerden.  Lichamelijk totaal verzwakt, moeilijk pratend maar nog helder uit de ogen kijkend, zo omschreven de zichtbaar aangedane leden van een kleine delegatie, de situatie van de Koerden. Zij zijn er slecht, zeer slecht aan toe. Er kan niet langer gewacht worden om hun zaak weer te openen. 

 

Amsterdam 27-04-2001

A.S. DINSDAG 1 MEI SOLIDARITEITSWAKE IN WADDINXVEEN

VERZAMELEN 17.30 HAARLEMMERPLEIN 17 te AMSTERDAM s'avonds weer terug


Voor reserveringen: laat een bericht achter bij : 06-26232481
Eigen gelegenheid: 
De wake is om 19.00 uur voor het asielzoekerscentrum, Zuidelijke Rondweg  225, Waddinxveen.
Vanuit richting Amsterdam bereikbaar met bus 187, deze vertrekt vanuit  Leiden richting Gouda, stopt voor het AZC. Vanuit Den Haag met de interliner  naar Bleiswijk, vanaf de Zoetermeerselaan bus 177 richting Gouda, stopt voor het AZC.


Graag zouden wij uw aandacht willen vragen voor de volgende zeer ernstige situatie. Al weer tachtig dagen zijn vijf Koerdische vluchtelingen in hongerstaking. Tot onze grote zorg komt het moment dat er inderdaad doden gaan vallen erg dichtbij. De stichting Prime volgt de situatie nauwkeurig en onderhoudt regelmatig contact met de hongerstakers. 
Het kan toch niet zo zijn dat er in Nederland iemand, tot wanhoop gedreven, dood gaat in een langzame zelfmoord. 
Wij willen 1 mei een bezoek brengen aan het AZC Waddinxveen en aan het AZC Alphen aan de Rijn, om solidariteit te betuigen met de vluchtelingen, maar ook om maatschappelijk steun te organiseren. Hopelijk zal dit de druk om tot een bevredigende oplossing te komen vergroten. Tot nu toe lijkt deze nog niet voorhanden en prevaleert het argument dat de overheid toch niet mag wijken voor een middel als hongerstaking. 
Dit bezoek is gepland op 1 mei 19.00 uur, tegelijkertijd wordt er op hetzelfde moment een wake gehouden buiten het gebouw. 

We hopen niet dat het zover moet komen dat er doden gaan vallen. Het zou de eerste keer zijn dat dit voorkomt in Nederland.

KOM OOK!


Voor meer informatie kunt u contact opnemen met 06-2260584 (Petra Schulz)
06-16314311 (Alice Beldman)

Volkskrant 27 april 2001

'Niet zwichten voor Koerdische hongerstakers'

- Van onze verslaggever

De Tweede Kamer is met het staatssecretaris Kalsbeek van Justitie eens dat niet moet worden toegegeven aan de eisen van vijf Iraakse
hongerstakers in asielcentra in Waddinxveen en Alphen aan de Rijn.
PvdA-Kamerlid Middel wees er donderdag in een Kamerdebat op dat
Nederland voor het eerst geconfronteerd wordt met een hongerstaking
die fataal kan aflopen.
De hongerstaking in Waddinxveen duurt al tachtig dagen. Sinds een week drinken de vijf Iraakse Koerden ook niet meer. Zij verzetten zich tegen de intrekking van hun tijdelijke verblijfsvergunning en dreigende uitzetting naar Noord-Irak.
 
De meeste partijen deden een beroep op de hongerstakers hun actie te beëindigen. Zij wezen erop dat de hongerstaking geen perspectief biedt.
 
GroenLinks-Kamerlid Halsema had het debat aangevraagd, omdat volgens haar een beschaafd land zich niet kan veroorloven dat mensen zich doodhongeren. Desgevraagd zei ook Halsema dat een hongerstaking geen aanvaardbaar middel is. 'Maar daarmee ben je er niet.'
 
Zij vraagt zich af of Noord-Irak wel veilig is. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken is dat wel het geval, volgens de Koerden niet. Halsema vroeg om een second opinion van een deskundige, bijvoorbeeld voormalig minister van Buitenlandse Zaken Van der Stoel.
 
Volgens Kalsbeek zijn de dossiers van de hongerstakers afgelopen week opnieuw bestudeerd, maar is er geen aanleiding de besluiten te herzien.
 
 
 
ANP 27 april 2001
 
Kalsbeek: hongerstaking kan niet leiden tot toelating
 
DEN HAAG (ANP) - Een hongerstaking kan er niet toe leiden dat een afgewezen asielzoeker als nog een verblijfsvergunning krijgt. Een asielverzoek wordt zorgvuldig beoordeeld, en de Nederlandse asielprocedure kent voldoende waarborgen dat terugkeer naar het vaderland verantwoord is.
 
Dat schrijft staatssecretaris Kalsbeek van Justitie woensdag in een brief aan de Tweede Kamer over vijf Iraakse hongerstakers in Waddinxveen en Alphen aan den Rijn, die al 79 dagen niet eten. Kalsbeek laat zich iedere dag over hun toestand informeren. Zij zegt, in overleg met de plaatselijke besturen en betrokken diensten, telkens te bezien of er mogelijkheden zijn om de hongerstaking te beëindigen.
Probleem is dat de vijf mannen aangeven geen interventie te willen toestaan.
 
De Koerden, afkomstig uit Noord-Irak, protesteren tegen de afwijzing van hun asielaanvraag. Het ministerie van Justitie wil hen terugsturen, maar volgens de actievoerders is het gebied niet veilig en is het voor hen onmogelijk terug te keren.
Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers kreeg eind vorige week ernstige kritiek te verduren, omdat zij met een van de actievoerders sprak over zijn eventuele begrafenis.
 
De rechtbank in Den Haag verwierp woensdag het verzoek van drie van hen om de uitzetting op te schorten. Volgens de president van de rechtbank heeft de staatssecretaris van Justitie nog enige tijd om de beslissing om hen terug te sturen te heroverwegen. Omdat de mannen nog geen officieel ontruimingsbevel hebben gehad, is er nog geen sprake van ,,onverwijlde spoed'' aldus het vonnis.
 
Volgens Kalsbeek zijn er, naast de vijf Irakezen, momenteel nog twee andere Irakezen en een Tunesiër in hongerstaking. Zes anderen zijn in februari enige tijd in hongerstaking gegaan, maar zij hebben hun actie inmiddels beëindigd.
 
 
 
Algemeen dagblad
Binnenland, donderdag 26 april
 
`Geen toelating om hongerstaking'
 
Een hongerstaking kan er niet toe leiden dat een afgewezen
asielzoeker alsnog een verblijfsvergunning krijgt. Een asielverzoek wordt zorgvuldig beoordeeld, en de Nederlandse asielprocedure kent voldoende waarborgen dat terugkeer naar het vaderland verantwoord is. Dat heeft staatssecretaris Kalsbeek (Justitie) in een brief aan de Tweede Kamer geschreven over vijf Iraakse hongerstakers in
Waddinxveen en Alphen aan den Rijn, die al 79 dagen niet eten.

 

25 april 2001

GroenLinks ontevreden over de omgang van justitie met Irakese hongerstakers 

Op verzoek van Femke Halsema vindt donderdag 26 april een spoedoverleg plaats over de Irakese hongerstakers. Staatssecretaris Kalsbeek heeft vandaag - op verzoek van GroenLinks - de Kamer per brief geinformeerd. Halsema beschouwt deze brief als 'onbevredigend'. 

De staatssecretaris heeft de Kamer geschreven dat onderzoek naar de dossiers van de hongerstakers opnieuw tot afwijzing heeft geleid. Een onderbouwing ontbreekt echter. Halsema zal Kalsbeek vragen of justitie heeft gepraat met de hongerstakers over hun motieven voor de hongerstaking en hun angsten voor terugkeer. 

Bij GroenLinks leven bovendien grote aarzelingen over de veiligheid van Noord-Irak, gezien de machtsstrijd tussen de verschillende Koerdische facties en de immer aanwezige lange arm van Saddam Hoessein. Ook ontbreken er autoriteiten die de bewoners van het gebied kunnen beschermen. 

Halsema zal daarom verzoeken om versneld een actueel ambtsbericht over de situatie in Noord-Irak naar de Kamer te zenden. Daarnaast zal zij aandringen op een second opinion van een gezaghebbend persoon inzake de veiligheidssituatie in Irak.  

 

Hongerstaken 22 april 2001

Wat is dat voor volk, de Koerden. Sinds 1988 in het nieuws omdat Saddam Hoessein gifgas gebruikt om hen in het noorden van Irak te verdrijven. 1992 President Bush roept hen op Saddam te verdrijven maar verzaakt steun. In 1995 Turkse leger brandt 243 dorpen plat. Honderden doden en duizenden op de vlucht. Tot op heden sterven Koerden in Turkse gevangenissen.

Nu vijf Koerden ten einde raad om niet teruggestuurd te worden al 77 dagen voedsel weigeren, denken we dan Noord-Irak, oh daar is het nou opeens veilig geworden. En bij Turkse dienstplicht hoeven Koerden niet op hun eigen volk te schieten.

Denkt er iemand over na dat duizenden Koerden nu met de nieuwe vreemdelingenwet uitgezet gaan worden naar de meest mens onvriendelijke regiems ter wereld. Hoever moet je gaan? Hoe moet dit dan? Hoe ziet het leven er uit na de eerste dode.

Ik heb ook geen trek meer! Tot het einde (lijk) over is!

ASKV/SV